Een inbreker slaan, blijkt precisiewerk

Geplaatst op 23 november 2012

Met de dood van een betrapte inbreker in het Brabantse Diessen, is de discussie opnieuw opgelaaid: hoe hard mag je een dief aanpakken? Volgens demissionair staatssecretaris Teeven is doodgeslagen worden ‘het risico van het inbrekersvak’. Deskundigen vrezen dat dit leidt tot meer geweld. ,,De volgende keer sla ik hem bewusteloos en laat hem ergens liggen.’’

Het kostte hem meerdere rechtszaken en twee jaar vertraging in zijn zoektocht naar een baan: Tim van Veen betrapte in 2008 een dief in de schuur van zijn ouderlijk huis in Almere. Toen de junk begon te slaan, deelde Tim een paar klappen uit. De inbreker bedaarde, maar trachtte, nadat de politie was gebeld, te ontsnappen.

Met een honkbalknuppeltje uit een speelgoedwinkel gaf Tim de dief een tik op zijn dijen. De politie kwam, rekende de inbreker in, maar die deed meteen aangifte. Tim zat drie dagen in de cel voor poging tot zware mishandeling. ,,En het meest wrange van alles: die junk kwam nooit opdagen voor z’n rechtszaak en verdween spoorloos,’’ weet Tim (21), drie jaar later. ,,En ik zat maar steeds als verdachte voor de rechter.’’

,,Die paar tikken bezorgden me jaren gedonder.’’

Het incident liet nogal wat sporen na. Al leek de straf mee te vallen: Tim werd veroordeeld tot 250 euro voorwaardelijk boete. Maar hij kon daardoor niet bij de landmacht werken, zoals hij wilde. In hoger beroep werd Tim in 2010 uiteindelijk vrijgesproken. ,,Die paar tikken hebben me al met al twee jaar gedonder bezorgd.’’

Het verhaal van Tim was destijds, in oktober 2009, al reden voor – toen nog - Kamerlid Fred Teeven aan een wetsvoorstel te werken om burgers meer ruimte te geven zichzelf te verdedigen. Het Openbaar Ministerie heeft in 2011 de richtlijn aangepast, waardoor officieren van justitie steeds vaker de kant van het slachtoffer kiezen. Ofwel: als je een inbreker je huis uit mept, ben je wel verdachte, maar je wordt niet opgesloten, zoals Tim enkele dagen overkwam.

Maar sinds gisteren lijkt Teeven, nu demissionair staatssecretaris van Justitie, daar een schepje bovenop te hebben gedaan. Naar aanleiding van de dood van een betrapte en in een worsteling belande inbreker, maandagnacht in Diessen, zei hij: ,,Het is treurig dat er iemand is doodgegaan, maar dat is wel het inbrekersrisico.’’ Strafrechtdeskundige Theo de Roos vindt dat Teeven voor zijn beurt spreekt. ,,Hij weet nog helemaal niet wat er is gebeurd. Misschien is de dief wel gestorven aan een hartaanval of door één ongelukkige klap. Er zit een verkeerde ondertoon in de boodschap van Teeven. Zo van: ga uw gang. Terwijl je escalatie van geweld natuurlijk, ook als slachtoffer van inbraak, moet zien te voorkomen.’’

Actief verzet tegen inbrekers leidt tot minder inbraken

Amerikaans onderzoek zou hebben uitgewezen dat actief verzet tegen inbrekers tot minder inbraken, maar relatief meer slachtoffers leidt. ,,Het hebben van een pistool in huis, voedt eerder de angst,’’ zegt De Roos. ,,En dan escaleert het sneller.’’

Niettemin mogen burgers zich verdedigen, mits het geweld proportioneel is. Maar wat is dat, ‘proportioneel geweld’? De Roos: ,,Heel algemeen gezegd: je mag een inbreker die jou aanvalt, terugslaan. Tot het moment dat deze dat niet meer doet, of het moment dat je de dief kunt overmeesteren. Burgers mogen bovendien een arrestatie verrichten en daarbij ook fysieke dwang gebruiken. Als je daarná nog doorgaat met geweld gebruiken, is het buitenproportioneel.’’

Strafrecht advocaat Job Knoester

Tot zover de algemene regels. Wat juridisch gezien precies wel en precies niet mag, is nauwelijks aan te geven. ,,Het hangt van de omstandigheden af,’’ zegt strafrecht advocaat Job Knoester. Hij kan zich bijvoorbeeld nog een zaak van jaren geleden herinneren, waarbij een man een inbreker betrapte in de kamer van zijn dochter. ,,Hij heeft hem de trap af geslagen en is daarvoor veroordeeld wegens buitenproportioneel geweld. Maar in een andere rechtszaak werd een minnaar vrijgesproken toen hij de ‘echte’ partner neerschoot nadat deze woedend op hem afkwam. Het geeft aan hoe ingewikkeld het is.’’

Je mag je wel verdedigen tegen dreigend geweld, zegt Knoester. Preventief slaan dus. ,,In elk geval als je geen kant meer op kunt.’’ Want als je nog wel kunt wegrennen, mag je weer niet slaan. ,,Een keer op de kermis koos een jongen voor geweld, toen een groepje Marokkanen zijn vriendin een beetje duwde. De rechter zei dat die jongen en zijn vriendin ook hadden kunnen wegrennen. De jongen kreeg vijftien maanden cel.’’

Ook duidelijk: Je mag iemand die jou met een potlood aanvalt niet terugpakken met een honkbalknuppel. Sowieso is de honkbalknuppel al omstreden. ,,Als je geen kant op kunt, mag je jezelf met een knuppel verdedigen. Maar je loopt wel het risico te worden vervolgd wegens verboden wapenbezit. Je mag geen honkbalknuppel hebben als verdedigingswapen.’’

Lees het volledige artikel in onderstaande PDF.

Bron: AD - 27 september 2012

Contactinformatie

Laan van Nieuw Oost-Indië 133
2593 BM Den Haag

Postbus 95556
2509 CN Den Haag

Tel: 070 347 01 11

Kennismaken

High Trust
Dit kantoor werkt op basis van High Trust samen met de Raad voor Rechtsbijstand.
Nederlandse Orde van Advocaten
Nolet Advocaten is een door de Nederlandse Orde van Advocaten erkende opleidingsinstelling.