Knoester: "Je kunt mensen niet levenslang veroordelen"

Strafrecht advocaat Job Knoester uit Den Haag

Geplaatst op 28 maart 2012

Staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie) wil het mogelijk maken dat mensen die veroordeeld zijn voor ernstige gewelds- of zedenmisdrijven, in het uiterste geval, levenslang onder toezicht kunnen worden gesteld. Goed idee? Of brengt Teeven met zijn maatregelen de rechtsstaat in gevaar?

Wiene van Hattum universitair docent strafrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen: 'Dit voorstel past in de lijn van de controleerbare samenleving. Maar ik denk dat de samenleving en de mens niet zodanig te controleren vallen dat er geen strafbare feiten meer zullen plaatsvinden.'

'Bij tbs-ers is er al sprake van een geleidelijke terugkeer in de samenleving en daarnaast kan iemand bij voorwaardelijke beëindiging van de tbs nog negen jaar gecontroleerd worden. Er zijn dus al een aantal maatregelen. Maar bij dit voorstel blijft iemand levenslang onder toezicht. Het is veel belangrijker dat iemand goed landt in de samenleving.'

'Teeven en de regering roepen maar dat als je niet in de fout bent gegaan, je er geen last van hebt. Maar als je voortdurend wordt gecontroleerd, heb je daar natuurlijk wel last van. Dit laat weer zien dat de regering het niet nauw neemt met repressieve maatregelen. En dat is niet goed voor een gezonde maatschappij. Dit leidt uiteindelijk juist tot een veel haatdragendere en onveiligere samenleving.'

Job Knoester, advocaat strafrecht

'De rechtsstaat staat zeker met Teeven onder druk. Dit is weer zo'n maatregel die in het rijtje past. Voor de mensen die reageren op de onderbuik doet hij het goed, maar inhoudelijk is hij niet serieus te nemen. Politiek gezien doet hij het handig. Maar zijn plannen zijn wel degelijk gevaarlijk.'

'Je kunt mensen niet levenslang veroordelen. Hij wil Europese grondrechten oprekken. Ik snap dat de samenleving zegt: wij willen geen criminaliteit. Maar Teeven geeft de illusie dat dat kan. Het is een schijnveiligheid die hij ons voorspiegelt.'

'Dat na 30 jaar 30 procent van de tbs-ers in herhaling valt, is juist een prachtig cijfer. Want bij gewone gedetineerden is dat cijfer 80 procent, maar dat hoor je hem niet zeggen. Het gaat alleen over mensen met het etiket tbs-er.'

'Ik verbaas me nergens meer over bij Teeven. Hij heeft - naast de minimumstraffen - al een hele lijst met verwerpelijke maatregelen ingevoerd. En het gekke is dat hij het helemaal niet hoeft te onderbouwen. Hij heeft de rechtse politiek wind mee. Hij doet het goed bij de mensen op straat.'

'Uiteindelijk vergoot Teeven juist de onveiligheid. Er zal nu een grotere weerstand komen om tbs op te leggen, dan zullen tbs-ers dus eerder in de gewone gevangenis terecht komen. En op lange termijn, wanneer Teeven allang niet meer op zijn post zit, zal de criminaliteit dan juist toenemen. Omdat die mensen niet adequaat zijn behandeld.'

Hjalmar van Marle, hoogleraar forensische psychiatrie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam: 'Als algemene maatregel vind ik dit voorstel te algemeen. Er moet onderscheid worden gemaakt tussen mensen die een groot gevaar zijn voor de maatschappij en mensen die dat minder zijn. Toezicht is goed maar de mate van toezicht moet afhankelijk worden gemaakt van de persoon zelf.'

'We kunnen sinds kort vervolgonderzoek doen over een periode van 30 jaar. Nu blijkt dat 30 procent van de recidivisten over een periode van 30 jaar toch weer in herhaling valt. Voorheen kenden we alleen de cijfers over 5 jaar, dan viel 10 procent in herhaling. Dus als forensisch psychiater vind ik het goed dat we de maatschappij hiervoor beschermen.'

'Niet iedereen hoeft één keer in de week bij de reclassering te zitten. Bij twee derde van de recidivisten is dat niet nodig. Natuurlijk is het vervelend want dat moet iemand aan z'n werkgever vertellen of aan de partner. Gevaarlijke mensen moeten veel toezicht krijgen en mindere gevaarlijke mensen bijvoorbeeld één keer in de drie maanden. Als dokter kan ik me op zich wel in deze maatregel van de staatssecretaris vinden.'

'Ik vind niet dat de rechtsstaat in gevaar is met Teeven. Integendeel. Wat betreft minimumstraffen vind ik het een ander verhaal. De staatssecretaris moet niet op de stoel van de rechter gaan zitten. De rechter moet een vonnis uitspreken en niet Teeven.'

Theo de Roos, hoogleraar Strafrecht en strafprocesrecht aan de universiteit Tilburg: 'Dit is weer een nieuw plan van Teeven, het is nog niet door de adviesronde heen, maar om iedere zedendelinquent levenslang onder toezicht te plaatsen is onnodig en onbetaalbaar. We hebben al toezicht en voorwaardelijke invrijheidstellingen. Dat moet op een gegeven moment voldoende zijn.'

'Het is natuurlijk niet alleen Teeven die met dit soort plannen komt maar de hele regering. Het is allemaal 'over the top'. Tenzij het natuurlijk alleen formeel wordt ingevoerd maar dan is het inhoudelijk symboolwetgeving.'

Bron: de Volkskrant - 27 maart 2012