Indien de echtgenoten voorafgaand of staande het huwelijk geen huwelijkse voorwaarden hebben afgesloten dan is sprake van een gemeenschap van goederen. De gemeenschap van goederen houdt in dat al het vermogen maar ook alle schulden van de echtgenoten samen worden genomen. Dit geldt ook voor schulden en vermogen die door een van de echtgenoten zijn verkregen vóór het huwelijk.
De gemeenschap eindigt bij het indienen van een verzoekschrift tot echtscheiding. Alle goederen verkregen na die datum vallen niet meer in de gemeenschap en hoeven niet te worden gedeeld. De gemeenschap zoals ontstaan tijdens het huwelijk dient echter uiteraard nog wel verdeeld te worden.
De verdeling van de gemeenschap zal doorgaans plaatsvinden bij helfte. Dit is alleen anders als de echtgenoten hiervan afwijken door het opstellen van een echtscheidingsconvenant. Soms heeft een echtgenoot een vergoedingsrecht op de gemeenschap, omdat hij of zij met privé-vermogen (bijvoorbeeld een erfenis onder uitsluiting verkregen) heeft geïnvesteerd in een goed van de gemeenschap.
De verdeling van de schulden kan soms tot problemen leiden. Voor een schuldeiser blijven echtgenoten gezamenlijk aansprakelijk voor een schuld. De verdeling tussen echtgenoten heeft dan ook alleen werking tussen de echtgenoten onderling en niet jegens de schuldeiser.
De verdeling van de gemeenschappelijke woning verdient bij afspraken en bij het opstellen van een echtscheidingsverzoek extra aandacht. Vaak rust op de gemeenschappelijke woning nog een hypotheekschuld. De echtgenoot die de woning overneemt dient de helft van de overwaarde aan de andere echtgenoot te voldoen. De overwaarde is de marktwaarde van de woning na aftrek van hypotheek, kosten en bijtelling van een beleggingsdepot of levensverzekering. Als er een onderwaarde resteert zal de vertrekkende echtgenoot de achterblijvende echtgenoot nog de helft van deze onderwaarde dienen te voldoen. Ook daar kunnen afspraken over gemaakt worden.
Van groot belang is om alle bestanddelen, schulden en vermogen te benoemen en zo mogelijk de waarde daarvan vast te stellen. Echtgenoten zijn verplicht om bij het verzoekschrift tot echtscheiding een formulier over te leggen waarin de bestanddelen worden benoemd en gewaardeerd. Wij adviseren u dit formulier alvast goed te bestuderen en de nodige stukken bij elkaar te zoeken zodat inzicht wordt verkregen in de omvang van het vermogen.